Banner Top
Log In

I HUMANISTYCZNA KONFERENCJA NAUKOWA (PROGRAM)

I HUMANISTYCZNA KONFERENCJA NAUKOWA IM. KASPRA NIESIECKIEGO
„Dawne obce wzory kulturowe – strach, fasynacja i niezrozumienie”

Muzeum Regionalne w Krasnymstawie: 15 września 2017 r.

PROGRAM:

9.00-9.30 Otwarcie konferencji

9.30-10.00 Ewa Solska (Lublin): Intelektualne trendy obecnego czasu (i jego obecne „strachy”).

10.00 -10.30 Mateusz Soroka (Krasnystaw): Swój obcy. O postrzeganiu inności od kultury ludowej do kultury popularnej.

10.30-11.00 Aleksandra Stachula (Chełm): „Gra w Żyda” – reminiscencje. Perspektywa antropologiczna.

11.00-11.30 Ernest Kamiński (Lublin): Działania wojenne 1914-1915 w powiecie krasnostawskim i materialne ich pozostałości jako istotny element przywracania pamięci o I wojnie światowej.

11.30-12.00 Dyskusja i przerwa kawowa

12.00-12.30 Paulina Litka (Lublin): Upośledzenie w kulturze czy prawdziwość? Sposoby odkrywania świata w kontekście narracji narzuconej przez mit mesjanistyczny.

12.30-13.00 Iwona Górnicka (Lublin): Niepewność jutra – polskie podróże dyplomatyczne do Turcji.

13.00-13.30 Marek Łaski (Siedlce): Recepcja wzorów kulturowych w polskiej piechocie i dragoni w XVII wieku.

13.30-14.00 Marcin Gomółka (Siedlce): Szyk w płot i szyk klinowo-kolumnowy jako przykład recepcji zachodnioeuropejskich wzorców taktycznych przez rycerstwo polskie w XIV-XV wieku.

14.00-14.30 Dyskusja i przerwa kawowa

14.30-15.30 Przerwa obiadowa

15.30-16.00 Marcin Mendyk (Lublin): Topos herosa – fundatora, czyli średniowieczna fascynacja obcymi.

16.00-16.30 Damian Podoba (Lublin): Grzechy kultowe w „Libri Poenitentiales” – wola Kościoła wobec obyczajów zakorzenionych w społeczeństwie.

16.30-17.00 Jakub Ordutowski (Lublin): Kair jako Babilon. Stolica Egiptu oczyma łacinników w dobie krucjat.

17.00-17.30 Konrad Grochecki (Krasnystaw): Długa moc karynckiego rytuału intronizacyjnego. Zapominane treści, zmienne funkcje.

17.30-18.00 Dyskusja i zakończenie obrad

18.00-20.00 Wieczorne zwiedzanie muzeum i miasta


Komitet organizacyjny:
Dr Ewa Solska, mgr Konrad Grochecki, mgr Iwona Górnicka, mgr Paulina Litka, mgr Jakub Ordutowski, mgr Mateusz Soroka


„Wzory kultury pomimo, że świat staje się globalną wioską istnieją nieprzerwanie od początków historii człowieka. Patrząc w przeszłość, która nie wykształciła tak dużej ilości kanałów związanych z kontaktami międzyludzkimi, a tymi wykształconymi najczęściej dysponowały tylko elitarne grupy zdajemy sobie sprawę, że obce wzory kultury bardzo szybko mogły zrodzić strach i niezrozumienie, a także fascynacje. Oczywiście wszystko to mamy również i dziś. Jednak dzięki wielu mediom, które często narzucają opinie, opory kultury puszczają swoje wiązania wśród otwartych społeczności oraz częściowo rozluźniają się wśród izolowanych – trwających nadal w świecie swoich struktur myślowych.

Zjawisko „oporów kultury”, jest jednym z wielu tłumaczeń dlaczego nie przyswaja się tak łatwo obcych wzorów w przeszłości i teraźniejszości. Etnolog, Stefan Czarnowski obserwując to zjawisko związane z przyjmowaniem bądź odrzucaniem poszczególnych cech obcej kultury przez różne ludy, pisze, że zostało ono zanotowane przez etnografów na całej niemalże kuli ziemskiej. Jest to ważne odkrycie, które może wytyczyć nową jakość w postrzeganiu źródeł historycznych czy archeologicznych. Co ciekawe, fenomen oporów kultury jest zróżnicowany. Okazuje się bowiem, że nie zawsze absorpcja idei pochodzących z różnych sfer działalności ludzkiej jest jednaka. Wnioski te zostały wyciągnięte z gruntownej analizy czynników warunkujących przenoszenie się idei kulturowych. Nie ulega wątpliwości, że rzeczy służące zabawie, oznaki prestiżu, części stroju są tymi elementami, które pojawiają się z mniejszymi oporami w obcych strukturach kulturowych. Natomiast z dużą dozą nieufności i dezaprobaty pojawiają się w sferach działań agrotechnicznych, moralnych, estetycznych i religijnych. Mocny opór kultury w takim przypadku warunkowany jest tym, że przemiany w wyżej wymienionych sferach niosłyby za sobą diametralne i gwałtowne przeobrażenia hierarchii oraz organizacji życia danej społeczności.

Obecnie przeszłe społeczeństwa określamy mianem „etnosów”, „plemion” czy „narodów”. Są to wyrazy zbieżne znaczeniowo i przysparzają wielu problemów z ich zdefiniowaniem. W nauce, przede wszystkim w socjologii, nieustannie zadawane jest pytanie, czy „etnos” i naród istnieją w rzeczywistości czy są tylko „konstrukcją intelektualną”? S. Fenton wyraża opinię kompromisową, że prawda leży pośrodku, z czym trudno się nie zgodzić. Chcąc wyjaśnić, czym jest „etniczność”, „etnos” bądź „naród”, możemy posiłkować się słowami tegoż badacza, który w taki oto sposób wyjaśnia te zagadnienia: „Najprostszym sposobem ustalenia, czym to jest, byłoby stwierdzenie, że etniczność dotyczy »pochodzenia i kultury«, a o grupach etnicznych można myśleć jako o »wspólnotach pochodzeniowych i kulturowych«. Osoby wchodzące w skład grup etnicznych, zarówno w swojej świadomości, jak i w postrzeganiu innych posiadają wspólnych przodków i poprzez opowieść bądź słowo pisane roszczą sobie do nich prawa. Innym bodźcem zespalającym taką grupę jest również mit „początku”, uwypuklony we wczesnośredniowiecznych kronikach poprzez nadprzyrodzony charakter danego ludu. Wspólnotę etniczną łączyć też miała wspólna nazwa, czyli „etnonim”, co też mogło przekładać się na nazwę ziem zamieszkiwanych przez daną grupę oraz przekonywało naród o własnej, odrębnej i jednolitej wspólnocie. Tożsame wierzenia, prawa, obyczaje, język, historia, a także ubiór były również tym, co sprawiało wrażenie jednolitej grupy etnicznej. Wszystkie te detale mogą zmieniać swoją formę za sprawą członków grupy. Przemiany mogą być również konstytuowane przez najeźdźców oraz grupę rządzącą. Tworzenie tożsamości grupowej może być także powodowane przez wybitnych członków grupy – jak na przykład elity. Wszystkie te czynniki mogą występować jednocześnie lub mogą wystąpić w różnych konfiguracjach – to jednak zależy od kontekstu historycznego*.”

*- Wprowadzenie: Konrad Grochecki

Small Ad

Small Ad