Banner Top
Log In

RYSUNKI KRASNOSTAWSKIEGO WIKARIUSZA

„Z Krasnegostawu do guberni kostromskiej – Zesłańcze rysunki księdza Leopolda Zgodzińskiego” – to tytuł wystawy, której XIX-wieczne  eksponaty zostały wypożyczone z Muzeum Niepodległości w Warszawie. Wystawa zorganizowana przez Muzeum Regionalne w Krasnymstawie obejmuje ponad 50-siąt odręcznie wykonanych ilustracji. Przedstawiają one architekturę, typy ludowe, czy m.in. narzędzia z jakimi zetknął się ich autor podczas karnego pobytu w carskiej Rosji.

e13220_35

Autor prac – urodzony w Markuszowie w dniu 26 listopada 1829 r. – Leopold Zgodziński był krasnostawskim wikariuszem. Tu – w Krasnymstawie – w świetle źródeł, związany był z Organizacją Narodową. Stał obok Leona Niemirowskiego na czele organizacji chełmskiej, pełniąc funkcję Naczelnika Powiatowego na powiat Krasnostawski.  Za działalność powstańczą został aresztowany i przewieziony do zamojskich kazamat. Następnie przetransportowany do warszawskiej Cytadeli, gdzie został ostatecznie skazany na zesłanie w głąb Rosji – tam trafił na początku października 1863 roku.

e13220_27Nieznane są szersze źródła pisane z kolejnych lat, które dokumentowałyby dalsze dzieje księdza Zgodzińskiego. Jego pobyt na zesłaniu obrazuje nam jedynie cykl rysunków które wykonał z natury, w miastach guberni kostromskiej. Rysunki malowane piórkiem, niewielkich; pocztówkowych formatów zaskakują precyzją i kunsztem wykonania. Głownie na ich podstawie wiadomo, że od listopada 1863 r. do sierpnia 1864 r. był
osiedlony w Kołogrywie, a w latach 1864-1867 – w Warnawinie. Kolejnym etapem jego tułaczki po Rosji miała być gubernia kurlandzka.

e13220_34

Ksiądz Leopold Zgodziński powrócił do kraju z zesłania. Pracował w Krasiczynie – na zamku – jako kapelan i bibliotekarz. Zmarł 24 grudnia 1889 roku. Został pochowany w Śliwnicy (nieopodal Krasiczyna) w woj. Przemyskim, gdzie ma znajdować się grobowiec sygnowany: jego imieniem i nazwiskiem, a także dopiskiem – powstaniec  z 1863 więziony w Rosji. Niestety napis na kamiennej płycie (wedle przekazu z 2009 r.) był niemal zupełnie złuszczony.

Nie sposób byłoby uwierzyć, że niebywały talent do rysunku pojawił się u księdza Zgodzińskiego nagle. Jako, że swoje prace tworzył od samego początku zesłania, można śmiało przypuszczać, iż rysował je również w Krasnymstawie – rozwijając swój talent na naszej lokalnej architekturze. Niestety nie są znane żadne wcześniejsze prace krasnostawskiego wikariusza, nie wspominając nawet o tych które obrazowałyby sam Krasnystaw z okolic połowy XIX wieku. Niemniej, wystawa bezapelacyjnie warta zobaczenia – czynna do końca kwietnia br. w godzinach pracy Muzeum.

plakat_zeslanczerysunkiksiedzalz_m

Tagged under
Small Ad

Small Ad